Voorbereiding van de tweede fase van het nationale actieplan ter bestrijding van de digitale kloof 2011-2015

Tijdens de voorbije dertig jaar hebben de informatietechnologieën onze manier van produceren, beheren en communiceren revolutionair veranderd. Hoewel ze eerst aanwezig waren in de werksfeer, zijn ze beetje bij beetje de privésfeer binnengedrongen.

Deze nieuwe technologieën gelden tegenwoordig als een standaard wanneer we ons informeren, communiceren, sociale contacten leggen, werken, kopen, administratieve handelingen verrichten, ons ontspannen… Hun impact op ons dagelijks leven is dus verre van neutraal, met ontegensprekelijke voordelen voor hen die ze beheersen. Maar ze brengen ook nieuwe vormen van kwetsbaarheid en uitsluiting met zich mee voor personen die geen toegang hebben tot deze technologieën of die weinig of geen kennis hebben van hun werking.

Deze kloof tussen hen die de weldaden van het Internet genieten en zij die ervan uitgesloten zijn bleek al snel een probleem, omdat ze een bron is van ongelijkheid in termen van toegang tot werk, onderwijs, verschillende diensten en goederen, uitoefening van het burgerschap… Zo is het in de feiten een drager van sociale uitsluiting geworden. Om dit te verhelpen werd er door de federale regering en de deelstaten eind 2005 een Nationaal Actieplan ter bestrijding van de digitale kloof aangenomen. Dit plan maakte het mogelijk om de vertrekkende acties en beleidsopties die betrekking hebben op dit maatschappelijk probleem vannuit gemeenschappelijke doelstellingen te structureren. Binnen het kader van hun bevoegdheden hebben de deelstaten een nieuwe impuls kunnen geven aan hun respectieve interventies en hebben ze binnen een nationale dynamiek nieuwe projecten kunnen ontwikkelen.

Het Actieplan bestond uit twee onderscheiden fases, elk met een duur van 5 jaar. Om de digitale kloof effectief te bestrijden, werd het belangrijk geacht om de acties op lange termijn in te schrijven, zonder echter te rigide te zijn. De informatietechnologieën evolueren immers constant, de digitale kloof is geen statisch fenomeen.

De eerste fase loopt eind dit jaar ten einde. Om de dynamiek voort te zetten die op gang werd gebracht in 2005, moet er dus een tweede fase 2011-2015 uitgewerkt worden.

Alvorens naar de toekomst te kijken, is het nodig om even terug te blikken en de voorbije acties in hun perspectief te bekijken. Dit is de doelstelling van de opdracht die werd gegeven aan de teams van de Fondation Travail-Université (Namen) en de Katholieke Hogeschool Kempen.

Hun werk sloeg op de evaluatie van het Plan 2006-2010, maar ook op een analyse van de recente – Belgische of buitenlandse - initiatieven en programma’s met betrekking tot de bestrijding van de digitale kloof. Tegen het licht van deze ontwikkelingen, bestond hun opdracht ook uit het formuleren van aanbevelingen voor een volgend plan.

Bij het opstellen van hun rapport hebben de onderzoekers rekening gehouden met bestaande expertise binnen instanties en verenigingen inzake sociale inclusie, armoedebestrijding en bestrijding van de digitale kloof. Om zo dicht mogelijk bij de realiteit op het terrein aan te sluiten, wou ik inderdaad dat het voorbereidend werk de mening van de actoren zou

weergeven op de uitgangspunten voor de tweede fase van het plan, het doelpubliek, de doelstellingen…

De actoren op het werkveld waren talrijk aanwezig tijdens de workshops die georganiseerd werden door de teams van onderzoekers. Ik wil hen hartelijk bedanken voor hun inhoudelijke bijdrage.

Ik wil ook de vertegenwoordigers van de federale overheid en de deelstaten danken die constructief deelnamen aan het opvolgingscomité van dit rapport. Dit geldt ook voor de teams onderzoekers voor het kwaliteitswerk dat ze hebben neergezet.

Het rapport over de voorbereiding van de tweede fase van het nationaal plan ter bestrijding van de digitale kloof 2011-2015 is nu voltooid.

Het document dat u in handen houdt, is echter nog niet de definitieve tekst van de tweede fase. Dankzij de vruchtbare samenwerking met alle betrokken politieke, institutionele actoren en de verenigingen, vormt het wel een uitstekende bron van informatie en reflectie, die verankerd is in de actualiteit van de informatie- en  communicatietechnologieën, en in de realiteit op het terrein. De voorstellen van de onderzoekers voor een toekomstig plan vormen concrete actiepistes.

Ik nodig bij deze de federale staat en deelstaten uit om er gebruik van te maken in het kader van de Interministeriële Conferentie en om er zich in ruime mate door te laten inspireren tijdens de uitwerking van de tweede fase van het Nationaal Actieplan ter bestrijding van de digitale kloof